Jak wzmacniać bezpieczeństwo i odporność regionów granicznych, finansować kluczowe inwestycje i tworzyć lepsze perspektywy dla młodych ludzi? Te zagadnienia są osią II Forum Spójności i Rozwoju Granicznego Unii Europejskiej, które w środę (04.11) odbywa się w Białymstoku. Wśród ponad 700 uczestników znaleźli się przedstawiciele instytucji unijnych, rządów, dyplomacji, samorządów i biznesu.
O najważniejszych tematach spotkania mówił Marszałek Województwa Podlaskiego Łukasz Prokorym.
– Raport Parlamentu Europejskiego sprzed dosłownie dwunastu dni autorstwa pana posła Jacka Protasa – niezwykle ważny dokument, który mówi o tym, że Parlament Europejski nie zatwierdzi budżetu na przyszłe lata, czyli na lata 2028-2034, jeżeli w tym budżecie nie będzie dodatkowych środków dla regionów wschodnich: dla przedsiębiorców, dla szkół, dla uczelni, dla samorządów… I całe to Forum tematycznie właśnie ma mówić o tych pomysłach, jak te środki wykorzystywać dla przedsiębiorców? Jak walczyć z depopulacją i trzeci temat, stricte biznesowy, czyli partnerstwo Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Nam bardzo zależy, aby właśnie nasi podlascy przedsiębiorcy byli wykonawcami bądź podwykonawcami z tego programu – nie ukrywał samorządowiec.
Na podobne priorytety wskazał także wspomniany europoseł Jacek Protas.
– Ważne jest, żeby dyskutować o naszych problemach, ale nie tylko wewnątrz swojego grona. Mamy swoje oczekiwania. Dzisiaj głównym akcentem jest ten specjalny instrument dla regionów graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą, o który zabiegamy równo od dwóch lat. Rozpoczęliśmy tu, w Białymstoku. Dzisiaj jesteśmy na tyle daleko, że przekonaliśmy Komisję Europejską do tego, że te regiony są tak zwanym „obszarem strategicznej interwencji”. I to jest klucz dla nas, bo otworzył nam drzwi do kolejnych działań, ażeby te nasze oczekiwania zostały przełożone na konkretne instrumenty, na konkretne środki finansowe – tłumaczył polityk.
Na Forum poruszone zostały tematy szeroko pojętego bezpieczeństwa – na co zwracał uwagę minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski.
– Nie tylko mówimy o bezpieczeństwie militarnym, ale też istnieje bezpieczeństwo energetyczne, bezpieczeństwo żywnościowe… Województwo Podlaskie jest regionem, gdzie rozwinięte jest rolnictwo i przetwórstwo i też możemy to wykorzystać do produkcji energii odnawialnej. To biogaz, biometan, który możemy wytwarzać w wielu miejscach i budować nasze bezpieczeństwo żywnościowe. Nie możemy mówić o tym, że jesteśmy końcem Europy, a początkiem Europy i to tu powinno się wiele rzeczy rozpoczynać – tłumaczył minister.
Jacek Piorunek, członek Zarządu Województwa Podlaskiego podkreślał, że ważne jest nie tylko bezpieczeństwo militarne, ale także wsparcie przedsiębiorców.
– Mamy bezpośrednie zagrożenie ze strony Białorusi i Rosji, które uczestniczą w tej wojnie i między innymi dlatego organizujemy kongres w Białymstoku. To już jest taki drugi kongres, gdzie chcemy rozmawiać nie tylko o bezpieczeństwie, bo ono jest oczywiście ważne, ale przede wszystkim o tym że, w Województwie Podlaskim odbywa się finansowanie naszego bezpieczeństwa militarnego i chcemy, żeby to się przełożyło też na podlaską przedsiębiorczość – podkreślał samorządowiec.
O kluczowym znaczeniu bezpieczeństwa mówił Bogdan Dyjuk, członek Zarządu Województwa Podlaskiego.
– Ostatnie kilka lata, szczególnie ostatnie miesiące, determinują główną tematykę naszego drugiego Forum Spójności, więc kwestię bezpieczeństwa w regionach przygranicznych z Rosją i Białorusią. Ono jest odmieniane przez wszystkie przypadki. Mamy bezpieczeństwo energetyczne, żywnościowe, ale istotne jest bezpieczeństwo bez dodatkowych słów. Jak odnaleźć się w sytuacji krytycznej? – ocenił.
Podczas Forum nie zabrało także udziału samorządowców, m.in. wójta Gminy Kulesze Kościelne, Stefana Grodzkiego.
– Jak najbardziej jest to miejsce też do rozmów wśród samorządowców, ponieważ dotyczy spraw związanych z naszym regionem, wschodnią częścią naszego kraju, ale też, jak wiemy, z częścią kraju, która leży przy granicy z Białorusią i z Rosją. To tereny, które w ostatnich latach żyją w mocnym napięciu w związku z wojną na Ukrainie i odczuwają też jej skutki, zarówno gospodarcze, jak i społeczne. Myślę, że dzisiaj powinniśmy rozmawiać, szukać rozwiązań, możliwości zabezpieczenia rozwoju gospodarczego na przyszłe lata. Są tu bardzo ciekawe panele, między innymi te dotyczące samorządów – ocenił wójt.
Podsumowaniem Forum było podpisanie Deklaracji Regionów Trudnosąsiedzkich. Samorządy w dokumencie domagają się od Unii Europejskiej zwiększenia dofinansowania działań do ponad 90 procent.
