Kochani, zdajemy sobie sprawę, jak istotna dla pomyślnego rozwoju naszej Ojczyzny jest kondycja młodego pokolenia. Dlatego z taką uwagą śledzimy wyniki badań mówiące o sytuacji rodzinnej i społecznej młodych, o ich aspiracjach i dążeniach, jak również wskazujące na problemy, które przeżywają. Ostatni Raport z badań „Młodzież 2025” (Fundacja CBOS) porusza szereg ważnych spraw dotyczących uczniów ostatnich klas szkół ponadpodstawowych. Zbadano między innymi, jakie cele są dla nich najważniejsze. Otóż młodzi Polacy w hierarchii wartości najwyżej stawiają miłość i przyjaźń (51%), a następnie zdobycie majątku, osiągnięcie wysokiej pozycji materialnej (43%). Dopiero na trzecim miejscu znalazło się udane życie rodzinne i dzieci (36%). Na długiej liście celów znalazły się też takie wartości, jak bycie użytecznym dla innych, „życie dla innych” (7%), czy życie zgodne z zasadami religijnymi (5%), ale otrzymały one tylko po kilka procent wskazań.
Wspomniany raport przybliża także problem używania przez młodzież substancji psychoaktywnych.
Jeśli chodzi o palenie papierosów, to zmniejszył się odsetek uczniów regularnie palących tradycyjne papierosy – w 2025 roku wyniósł on 6%. Jednocześnie pojawiło się nowe zjawisko: wysoka popularność e-papierosów, których regularne używanie zadeklarowało aż 32% badanych uczniów.
Badanie potwierdziło, że napoje alkoholowe to nadal najbardziej rozpowszechniona substancja psychoaktywna wśród młodzieży szkolnej. W ciągu miesiąca poprzedzającego badanie 49% uczniów przynajmniej raz piło piwo, 53% – wódkę i inne mocne alkohole, a 25% – wino. A 40% badanych uczniów co najmniej raz w ciągu miesiąca przed badaniem upiło się. Natomiast używanie narkotyków w ciągu ostatniego roku zadeklarowało 9% uczniów. Co istotne badacze zanotowali wzrost poziomu używania substancji psychoaktywnych na terenie szkoły. O zażywaniu narkotyków w tym miejscu mówi obecnie blisko dwie piąte uczniów. Wzrósł również odsetek badanych potwierdzających spożywanie alkoholu i palenie papierosów na terenie szkoły. Do rekordowo niskiego poziomu spadł odsetek szkół wolnych od substancji psychoaktywnych.
Jeśli chodzi o czas spędzania przez badanych uczniów w Internecie to przeciętnie wynosi on pięć godzin na dobę.
W 2025 r. odnotowano wyraźny wzrost uczestnictwa młodzieży w grach hazardowych – ten problem dotyczy ponad połowy badanych. Największą popularnością cieszą się obecnie gry hazardowe w Internecie.
Niepokoją również wyniki badań odnośnie stanu psychicznego młodzieży. Ponad dwie piąte uczniów – czyli ponad czterokrotnie częściej niż w generalnej populacji dorosłych Polaków – doświadcza umiarkowanych lub bardziej nasilonych symptomów depresji.
Kochani, to tylko niektóre wyniki z ostatniego badania młodzieży. Potwierdzają one, że konieczne jest wzmożenie troski dorosłych o młodych, aby wiedzieli, czym jest prawdziwa wolność i jak ją zdobyć. Jakże piękny przykład dał nam wszystkim Ojciec święty Leon XIV, który młodym Francuzom wskazał drogę do prawdziwej wolności. Postawił pytanie: gdzie znajduje się źródło prawdziwej wolności? I jasno odpowiedział: w żywej więzi z Jezusem, który jest Prawdą. Papież przestrzegł, że można „mieć wszystko, a zarazem nie być osobą; otrzymywać mnóstwo lajków, a mimo to pozostawać samotnym”. I na podstawie Słowa Bożego Papież uczył, co robić: „Najpierw: uciekaj. Od pychy, próżności, przemocy i chciwości. Za nimi [bowiem] kryje się często głęboka samotność i styl życia, który każe człowiekowi posiadać coraz więcej, nie dając mu prawdziwego spełnienia”. Dalej – „w życiu chrześcijańskim nie wystarczy unikać zła. Trzeba świadomie wybierać dobro”. A na końcu Papież wezwał młodych do walki, która „jest walką wiary: wysiłkiem, by żyć Ewangelią, opierać się pokusie i konsekwentnie wybierać dobro”.
Niech te słowa, kochani, pobudzą nas wszystkich nie tylko do refleksji, ale też do konkretnych działań, aby młodzi Polacy odnowili żywą więź z Jezusem i by żyli w prawdziwej wolności.
Bp Tadeusz Bronakowski
