Wiara: Święci Cyryl i Metody – apostołowie Słowian i patroni Europy

14 lutego Kościół katolicki obchodzi uroczystość świętych Cyryla i Metodego – mnicha i biskupa, zwanych Bracmi Sołuńskimi lub Apostołami Słowian. Są oni współpatronami Europy (obok św. Benedykta z Nursji) oraz patronami jedności chrześcijańskich narodów słowiańskich. Ich działalność w IX wieku zapoczątkowała chrystianizację i rozwój kultury pisanej wśród Słowian.

Święty Cyryl (imię chrzcielne Konstanty) urodził się około 826 roku w Tesalonikach (Sołuniu, dzisiejsze Saloniki w Grecji) jako siódme dziecko w rodzinie wyższego urzędnika bizantyńskiego Leona. Był wybitnym uczonym, filozofem i językoznawcą – studiował w Konstantynopolu, znał wiele języków, był profesorem na cesarskim uniwersytecie i bibliotekarzem w Hagia Sophia.

Święty Metody (imię chrzcielne prawdopodobnie Michał) urodził się wcześniej, około 815–820 roku. Początkowo pełnił wysokie urzędy świeckie (był zarządcą prowincji), ale później porzucił świat i wstąpił do klasztoru na górze Olimp w Bitynii, gdzie został przełożonym.

Obaj bracia, wychowani w wielokulturowym środowisku Tesalonik (gdzie mówiono po grecku i po słowiańsku), doskonale znali język słowiański. W 863 roku cesarz Michał III wysłał ich na Wielkie Morawy na prośbę księcia Rościsława, który chciał uniezależnić się od wpływów niemieckich biskupów i prosił o misjonarzy mówiących zrozumiałym językiem. Największym dziełem Cyryla było stworzenie pierwszego alfabetu słowiańskiego – głagolicy (ok. 863 r.). Następnie bracia przetłumaczyli na język starocerkiewnosłowiański najważniejsze teksty liturgiczne: Ewangelię, Psalmy, części mszału i brewiarza. To było rewolucyjne – po raz pierwszy liturgia i Pismo Święte były dostępne w języku zrozumiałym dla Słowian, co stanowiło przełom w dziejach ewangelizacji i kultury słowiańskiej. W 867 roku bracia udali się do Rzymu, by uzyskać zgodę papieża na używanie języka słowiańskiego w liturgii. Papież Hadrian II przyjął ich z honorami, zatwierdził tłumaczenia i pozwolił na słowiańską liturgię. Cyryl wstąpił do klasztoru i przyjął imię zakonne Cyryl. Święty Cyryl zmarł w Rzymie 14 lutego 869 roku po krótkiej chorobie (ok. 50 dni). Został pochowany w bazylice św. Klemensa. Przed śmiercią prosił brata, by nie porzucał misji wśród Słowian. Metody został wyświęcony na biskupa i arcybiskupa Moraw i Panonii. Kontynuował dzieło brata mimo prześladowań ze strony niemieckich biskupów (został nawet uwięziony na ponad 2 lata). Zmarł 6 kwietnia 885 roku (prawdopodobnie w Welehradzie na Morawach).

Bracia zostali wkrótce kanonizowani w Kościele wschodnim. W Kościele łacińskim ich kult rozwijał się stopniowo: początkowo oddzielne wspomnienia (Cyryl 14 lutego, Metody 6 kwietnia), potem wspólne 7 lipca (od 1880 r., encyklika Grande munus Leona XIII), a od reformy liturgicznej Pawła VI w 1969 roku – 14 lutego. 31 grudnia 1980 roku św. Jan Paweł II encykliką Slavorum Apostoli ogłosił Cyryla i Metodego współpatronami Europy (obok św. Benedykta), podkreślając ich rolę w budowaniu chrześcijańskiej tożsamości kontynentu i w inkulturacji Ewangelii wśród Słowian.

Święci Cyryl i Metody są wzorem misjonarzy, którzy szanowali kulturę i język ludów, do których szli. Pokazują, że Ewangelia może być głoszona w każdym języku i w każdej kulturze – bez niszczenia tożsamości narodowej. Są patronami jedności chrześcijan Wschodu i Zachodu oraz symbolem dialogu kultur. W dniu ich święta (14 lutego) prośmy ich o łaskę odwagi w głoszeniu wiary, o jedność narodów słowiańskich i o mądrość w zachowywaniu chrześcijańskich korzeni Europy.

Święci Cyrylu i Metody, apostołowie Słowian i patroni Europy – módlcie się za nami! Z modlitwą

Fot.: Wikipedia/Obraz przedstawiający św. Cyryla i Metodego pędzla Jana Matejki.