Jest to felieton zredagowany w perspektywie obchodzonego w Polsce 26 stycznia „Dnia islamu” (inicjatywa Konferencji Episkopatu Polski od 2001 roku). Chodzi tu o religię, która pod względem liczebności wiernych ustępuje tylko chrześcijaństwu, aczkolwiek w Polsce mieszka ich zaledwie kilka tysięcy (jeszcze trzeba dodać płynną grupę imigrantów). Wyznawca islamu to po arabsku muslim – oddający się Bogu (niestosownym określeniem jest „mahometanin”). Ojcowie Soboru Watykańskiego II (1962-1965) stwierdzili: „Kościół spogląda z szacunkiem na muzułmanów, czcicieli jedynego Boga”.
Początki islamu wiążą się z osobą Mahometa (wersja zlatynizowana, gdyż po arabsku to Muhammad), który urodził się w Mekce ok. 570 r. w jednym z plemion arabskich. Jeszcze przed swoim urodzeniem stracił ojca, matkę zaś Aminę – gdy miał 6-7 lat. Wychowywał go najpierw dziadek, potem stryj Abu Talib. Z biegiem czasu poznał bogatą, starszą o piętnaście lat, wdowę Chadidżę, zajmującą się kupiectwem; towarzyszył jej w handlowych karawanach, aż w końcu ją poślubił (miał wtedy dwadzieścia pięć lat). Życiowa stabilizacja pozwoliła mu na intensywne modlitwy w samotności na górze Al-Hira, niedaleko Mekki, głównie w miesiącu ramadan (jego plemię wyznawało politeizm z abstrakcyjnym bogiem Allahem na czele). W 610 r. uznał, że zaczyna otrzymywać objawienia, które trwać będą aż do śmierci. Ich zasadnicze przesłanie sprowadzało się do konieczności głoszenia wiary w jedynego Boga (radykalnego monoteizmu). Mahomet z początku zyskał tylko nielicznych zwolenników, napotykając opór ze strony wyznawców swojej dawnej religii. Dnia 16 lipca 622 r. wraz z grupą ok. 80 osób przenosi się zatem z Mekki na północ – do Jasribu (Madinat an-Nabi, czyli do Medyny), gdzie już z powodzeniem organizuje wspólnotę muzułmańską (umma). Z biegiem czasu zdobywa zbrojnie także Mekkę (630), czyniąc ją centrum islamu. Umiera 8 czerwca 632 r. w Medynie, po uprzednim nawiedzeniu Mekki i otrzymaniu ostatniego objawienia, które brzmiało: „Wybrałem dla was islam jako religię” (Koran, 5,3).
Najważniejszym problemem po śmierci Mahometa okazał się wybór jego następcy (kalifa – „tego, który idzie z tyłu”). Najpierw został nim teść Abu Bakr, potem Omar I, który w 638 r. zdobył Jerozolimę, wreszcie zięć Usman (644-656). Ten ostatni właśnie zatroszczył się o definitywne zebranie objawień Mahometa w jedną całość, tworząc Koran (samo słowo znaczy: lektura). Księga ta została zredagowana „w języku arabskim, jasnym” (16,103) i składa się ze 114 sur (rozdziałów) oraz 6236 ajatów (wersetów). Sury ułożone są od najdłuższej do najkrótszej, z wyjątkiem I – Otwierającej (Al-Fatiha), która brzmi: „W imię Boga Miłosiernego, Litościwego! Chwała Bogu, Panu światów, Miłosiernemu, Litościwemu, Królowi Dnia Sądu. Oto Ciebie czcimy i Ciebie prosimy o pomoc. Prowadź nas drogą prostą, drogą tych, których obdarzyłeś dobrodziejstwami; nie zaś tych, którzy błądzą”.
Centrum doktryny muzułmańskiej stanowi wiara w jedynego Boga Allaha. Mahomet dokonał totalnej negacji politeizmu – i na tym polega jego właściwe osiągnięcie. Największy grzech – sirk, to dodawanie Allahowi innych bóstw, czyli „towarzyszy”. Muzułmańskie wyznanie wiary (szahada) brzmi: „Nie ma Boga poza Allahem, a Mahomet jest Jego Prorokiem” (po arabsku: La ilaha illa Allah, Muhammadun rasul Allah). Słowa te, wyrecytowane w obecności dwóch świadków płci męskiej (lub czterech płci żeńskiej), są aktem przyjęcia przez człowieka religii islamskiej.
W ramach kultu muzułmańskiego wymienia się także modlitwę pięć razy w ciągu dnia (salat; w piątek powinno się pójść na modlitwę południową do meczetu, której przewodniczy imam), post w miesiącu ramadan (saum), wsparcie materialne na rzecz wspólnoty (zakat) i pielgrzymkę do Mekki przynajmniej raz w życiu (hadżdż). Wszelkie zachowania moralne człowieka reguluje prawo szariatu. Ogólnie rzecz biorąc, islam chroni życie ludzkie od momentu poczęcia, pozwala mężczyźnie poślubić cztery żony, traktuje oddanie życia w obronie religii jako chlubne męczeństwo. Przeznaczeniem muzułmanina jest niebo, pojmowane jako zielony ogród, a losem złych ludzi – piekło.
Teologia katolicka uznaje, że Boże Objawienie osiągnęło swoją kulminację i kres w Jezusie Chrystusie, Wcielonym Synu Bożym, dlatego traktuje islam jako produkt swobodnej i kreatywnej korekty judaizmu, chrześcijaństwa oraz lokalnych wierzeń dokonanej przez Mahometa i jego zwolenników.
Z Bogiem!
