Wiara: Św. Siedmiu Założycieli Zakonu Serwitów NMP

W liturgicznym kalendarzu Kościoła 17 lutego przypada wspomnienie Siedmiu Świętych Założycieli Zakonu Serwitów Najświętszej Maryi Panny. To święto grupy siedmiu mężczyzn, których życie w XIII-wiecznej Florencji stało się niezwykłym przykładem radykalnego nawrócenia, głębokiej przyjaźni opartej na wierze i całkowitego oddania się służbie Maryi. Ich historia pokazuje, jak Bóg potrafi wezwać do nowego życia nawet tych, którzy wydają się całkowicie zanurzeni w sprawach tego świata.

Florencja w pierwszej połowie XIII wieku była jednym z najbogatszych i najbardziej dynamicznych miast Europy. Handel kwitł, kupcy gromadzili fortuny, ale miasto było też rozdarte gwałtownymi konfliktami politycznymi między stronnictwami gwelfów i gibelinów, a do tego szerzyły się herezje. W tym burzliwym środowisku żyło siedmiu przyjaciół pochodzących z zamożnych, patrycjuszowskich rodów florenckich. Wszyscy byli kupcami, często handlarzami suknem lub innymi towarami, cieszyli się szacunkiem i pozycją społeczną. Ich imiona brzmią dziś jak echo dawnej epoki: Buonfiglio Monaldi (zwany Bonfilius), Aleksy Falconieri (Alessio Falconieri), Bartłomiej Amidei (Bartolomeo degli Amidei), Benedykt dell’Antella (Benedetto, zwany Manettus), Gerardino Sostegni (Gherardino di Sostegno), Hugo Lippi-Uguccioni (Ricovero dei Lippi-Uguccioni) oraz Jan Buonagiunta Monetti (Giovanni di Buonagiunta, zwany Bonagiunta).

Ci mężczyźni nie byli początkowo zakonnikami ani kapłanami – prowadzili normalne życie świeckie. Łączyła ich jednak szczególna pobożność maryjna. Należeli do bractwa zwanego Laudesi, czyli Chwalców Maryi, które gromadziło się na modlitwach, śpiewaniu psalmów i hymnów ku czci Matki Bożej. W tamtych czasach takie stowarzyszenia były popularne wśród pobożnych świeckich, którzy chcieli pogłębiać swoją wiarę poza codziennymi obowiązkami.

Kluczowy moment nastąpił około 1233 roku, w święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (niektóre źródła wskazują na 15 sierpnia). Według tradycji wszyscy siedmiu niezależnie od siebie doświadczyli tego samego widzenia: Maryja ukazała się im w żałobnym stroju, cała we łzach, opłakując grzechy i podziały ludzi, zwłaszcza we Florencji. Wezwała ich, by porzucili świat, by lepiej służyć Bogu i Jej samej. To wezwanie nie było tylko indywidualne – okazało się wspólne, co umocniło ich przekonanie, że pochodzi od samej Matki Bożej.

Posłuchali natychmiast. Sprzedali majątki, rozdzielili dobra ubogim, opuścili rodziny i domy, a następnie wycofali się z miasta. Najpierw osiedlili się w pustelni na wzgórzach Cafaggio niedaleko Florencji, gdzie prowadzili życie pokutne, modlitwy i surowej ascezy. Później, około 1241 roku, przenieśli się na odludne, lesiste wzgórze Monte Senario, kilkanaście kilometrów od Florencji. Tam zbudowali prosty erem z kaplicą poświęconą Matce Bożej. Żyli w ubóstwie, milczeniu i kontemplacji Męki Pańskiej oraz boleści Maryi pod krzyżem. To właśnie tam ukształtowała się ich wspólnota.

W 1244 roku, pod wpływem kierownictwa duchowego dominikanina św. Piotra z Werony, przyjęli habit podobny do dominikańskiego – czarny, na znak żałoby po cierpieniach Maryi – oraz regułę św. Augustyna. Przyjęli nazwę Servi Mariae, czyli Słudzy Maryi, lub Serwici. Biskup Florencji osobiście dokonał ich obłóczyn w Wielkanoc. Początkowo nie planowali zakonu – chcieli po prostu służyć Bogu w samotności – ale ich życie przyciągało innych. Wspólnota rosła, a papież Innocenty IV w 1250 roku udzielił im wstępnej aprobaty, a w 1256 roku zakon został formalnie zatwierdzony.

Serwici szybko rozprzestrzenili się po Italii, a potem po Europie. Ich charyzmatem stało się szczególne nabożeństwo do Matki Bożej Bolesnej – rozważanie Siedmiu Boleści Maryi oraz apostolstwo i kaznodziejstwo. Wkrótce powstał też zakon żeński (serwitki), którego założycielką była św. Juliana Falconieri, bratanica Aleksego. Później św. Filip Benicjusz założył trzeci zakon dla świeckich.

Z siedmiu założycieli najdłużej żył św. Aleksy Falconieri. Jako najmłodszy z grupy dożył ponad stu lat – zmarł 17 lutego 1310 roku. Pozostali odeszli wcześniej, ale ich wspólne życie i śmierć w wierności wezwaniu Maryi sprawiły, że Kościół czci ich razem. Papież Benedykt XIII beatyfikował ich w latach 1717–1725, a Leon XIII kanonizował wszystkich siedmiu 15 stycznia 1888 roku jako Siedmiu Świętych Założycieli Zakonu Serwitów Najświętszej Maryi Panny, zwanych też Braćmi z Monte Senario. Ich relikwie spoczywają głównie w sanktuarium na Monte Senario, z wyjątkiem Aleksego, którego ciało znajduje się w bazylice Santissima Annunziata we Florencji.

Święci Założyciele Zakonu Serwitów – módlcie się za nami!

Fot.: Wikipedia/Osiemnastowieczny obraz przedstawiający Siedmiu Świętych Założycieli Zakonu Serwitów Najświętszej Maryi Panny.