Duchowieństwo Diecezji Łomżyńskiej
Chociaż o kapłanach doniośle wypowiadał się święty Jan Paweł II, a uwag krytycznych nie szczędził im śp. papież Franciszek, to jednak wydaje mi się, że najlepszym punktem odniesienia dla praktycznej teologii kapłaństwa może być homilia śp. Ojca Świętego Benedykta XVI wygłoszona w Warszawie podczas jego pielgrzymki do Polski w 2006 roku (25 maja): „Wierni oczekują od kapłanów tylko jednego, aby byli specjalistami od spotkania człowieka z Bogiem. Nie wymaga się od księdza, by był ekspertem w sprawach ekonomii, budownictwa czy polityki. Oczekuje się od niego, by był ekspertem w dziedzinie życia duchowego”. Na bazie tych słów można stwierdzić, że duchowość i duszpasterstwo stanowią w życiu kapłana dwie strony tej samej rzeczywistości.
Statystyki watykańskie pokazują, jak po II wojnie światowej rosła liczba kapłanów łomżyńskich, którym towarzyszą także w posłudze duszpasterskiej na terenie diecezji kapłani zakonni (kapucyni w Łomży, pallotyni w Ostrołęce i Hodyszewie, salezjanie w Jaciążku i orioniści w Brańszczyku). I tak: w 1950 roku było 229 kapłanów diecezjalnych i 6 zakonnych (razem 235; dawało to jednego duszpasterza na 2377 wiernych); w 1970 roku – 317 plus 8 (325; jeden ksiądz na 1753 wiernych); w 1980 roku – 335 plus 17 (352; jeden ksiądz na 1718 wiernych); w 1990 roku – 382 plus 28 (410; jeden ksiądz na 1531 wiernych); w 2000 roku – 430 plus 19 (449, jeden ksiądz na 1279 wiernych).
Po zakończeniu tegorocznych święceń prezbiteratu w katedrze łomżyńskiej (31 maja) Ceremoniarz Diecezjalny podał liczbę 515 księży związanych z Diecezją Łomżyńską. Jednakże 2 już zmarło, a nie wiemy dokładnie, na jakim etapie realizacji są niektóre prośby kierowane do Stolicy Apostolskiej o przeniesienie do stanu świeckiego. Diecezja Łomżyńska obejmuje 183 parafii (tylu potrzeba proboszczów) i obecnie jednemu statystycznemu kapłanowi odpowiada niecałe tysiąc wiernych.
W Kościele Łomżyńskim żyje 10 kapłanów w wieku powyżej 90 lat; 14 w przedziale wiekowym 80-90 lat; 43 w przedziale wiekowym 70-80 lat; 51 w przedziale wiekowym 65-70; 75 w przedziale wiekowym 60-65; pozostali mają poniżej 60 lat. Może to oznaczać, że w ciągu najbliższej dekady na emeryturę odejdzie ponad 100 księży; pojawi się także chyba konieczność łączenia parafii. Radykalnie spada bowiem liczba kleryków w Wyższym Seminarium Duchownym w Łomży, od 68 w 2011 roku do 20 obecnie. W bieżącym roku przyjęto 2 kandydatów. Ale aż 5 diakonów może w przyszłym roku zostać kapłanami.
Szczytem kapłaństwa jest biskupstwo. Całkiem spora liczba biskupów wywodzi się z Diecezji Łomżyńskiej. Zacznijmy od 3 (spośród wszystkich siedmiu) łomżyńskich biskupów diecezjalnych: (a)bp Romuald Jałbrzykowski (1876-1955; urodzony we wsi Łętowo-Dąb, parafia Kołaki Kościelne; pierwszy biskup diecezjalny w latach 1925-1926); bp Mikołaj Sasinowski (1909-1982; urodzony w Mieczkach, parafia Puchały, czwarty biskup diecezjalny w latach 1970-1982) i bp Janusz Stepnowski (ur. w 1958 roku w Ostrołęce, wieś Drężewo, siódmy biskup diecezjalny od 2011 roku).
Następnie, łomżyńscy biskupi pomocniczy (5 spośród wszystkich siedmiu): bp Paweł Czesław Rydzewski (1893-1951; urodzony w Rajgrodzie; trzeci biskup pomocniczy łomżyński w latach 1946/7-1951); bp Aleksander Mościcki (1898-1980; urodzony w Tworkowicach koło Ciechanowca; czwarty biskup pomocniczy łomżyński w latach 1952-1980); bp Tadeusz Zawistowski (1930-2015; urodzony w Sztabinie, piąty biskup pomocniczy łomżyński w latach 1973-2006); bp Edward Samsel (1940-2003; urodzony w Myszyńcu, szósty biskup pomocniczy łomżyński w latach 1982-1992) i bp Tadeusz Bronakowski (ur. w Augustowie, siódmy biskup pomocniczy łomżyński od 2006 roku).
Z terenów Diecezji Łomżyńskiej wywodzili się także już nieżyjący: Ksiądz Prymas Stefan Wyszyński (urodzony w Zuzeli; 1901-1981; Błogosławiony), abp Marian Oleś (1934-2005; urodzony w Miastkowie; nuncjusz apostolski w wielu krajach, m.in. w Słowenii i Macedonii) i abp Tadeusz Gocłowski (1931-2016; urodzony w Piskach; członek Zgromadzenia Księży Misjonarzy, potem arcybiskup metropolita gdański w latach 1984-2008). Z Łomżą był związany urodzony w Serpelicach bp Antoni Pacyfik Dydycz (1938-2025), kapucyn, który ukończył Wyższe Seminarium Duchowne w Łomży, a w kościele pw. Matki Bożej Bolesnej w Łomży przyjął świecenia kapłańskie; potem sprawował urząd biskupa drohiczyńskiego.
Od 2017 roku biskupem diecezjalnym warszawsko-praskim pozostaje Romuald Kamiński, urodzony w 1955 roku w Janówce k. Augustowa. Obecnie nuncjuszem apostolskim w Singapurze jest abp Marek Zalewski (urodzony w 1963 roku w Augustowie), a nuncjuszem apostolskim w Malezji – abp Wojciech Załuski (ur. w 1960 roku w Załuskach-Lipniewie k. Andrzejewa). Z kolei bp Witold Mroziewski (ur. w 1966 roku w Augustowie) pełni od 2015 roku urząd biskupa pomocniczego na Brooklynie w USA. Lokalnych korzeni nie wyrzeka się ponadto bp Czesław Kozon z Kopenhagi, wprawdzie urodzony już w Danii, ale jego rodzicie mieszkali w parafii Myszyniec.
Nie ulega jednak wątpliwości, że niejako „kapitanem” całego tego grona biskupów związanych ze stuletnią Diecezją Łomżyńską pozostaje abp Józef Michalik (ur. w 1941 roku w Zambrowie), biskup zielonogórsko-gorzowski w latach 1986-1993, metropolita arcybiskup przemyski w latach 1993-2016, a nade wszystko Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski w latach 2004-2014 (2 kadencje).
Z Bogiem!
