Dekanaty w Diecezji Łomżyńskiej
Zwykły katolik najściślej związany jest na ogół ze swoją parafią. Tymczasem z perspektywy diecezji niejako takim GPS-em, który umożliwia poruszanie się po jej całym obszarze, są dekanaty. Sama nazwa sugeruje związek 10 sąsiadujących ze sobą parafii, ale praktycznie jest to „mniej więcej dziesięć”, czyli częściej mniej, a rzadziej więcej parafii. Diecezja Łomżyńska od ponad ćwierć wieku składa się z 24 dekanatów; na czele każdego z nich stoi jeden z proboszczów, tj. dziekan. Zróbmy więc teraz taki wyobrażeniowy tour po wszystkich dekanatach naszej diecezji, biorąc za punkt odniesienia rzekę Narew, która przecina Diecezję Łomżyńską w poprzek, płynąc ze wschodu na zachód.
Rozpocznijmy od terenów położonych po prawej stronie Narwi. Najdalej na północ wysunięte jest Grajewo (dekanat grajewski składa się z 6 parafii). Udając się następnie w kierunku południowo-zachodnim, mamy Szczuczyn (dekanat szczuczyński składa się z 7 parafii). Jeszcze bardziej na południe znajdziemy Jedwabne (dekanat jedwabiński składa się z 6 parafii). Przemierzając od Jedwabnego w kierunku południowo-zachodnim, natkniemy się na Piątnicę (dekanat piątnicki składa się z 7 parafii). Udając się w kierunku północno-zachodnim od niej, napotykamy Kolno (dekanat kolneński składa się z 11 parafii). Na zachód od Kolna leży Myszyniec (dekanat myszyniecki składa się z 7 parafii). Na południe od Myszyńca znajduje się Kadzidło (dekanat kadzidlański składa się z 8 parafii). Na zachód od Kadzidła natkniemy się na Chorzele (dekanat chorzelski składa się z 8 parafii). W kierunku południowo-wschodnim od Chorzel leży Krasnosielc (dekanat krasnosielecki składa się z 7 parafii). I wreszcie udając się w kierunku południowo-wschodnim, zawitamy w Różanie (dekanat różański składa się z 7 parafii).
A teraz dekanaty usytuowane po lewej stronie Narwi. Najbardziej na wschód wysunięte są Łapy (dekanat łapski składa się z 8 parafii). Na północ od Łap, ale lekko w kierunku zachodnim, znajdziemy Kobylin (dekanat kobyliński składa się z 8 parafii). W kierunku południowo-zachodnim od Łap podążymy do Wysokiego Mazowieckiego (dekanat wysokomazowiecki składa się z 6 parafii). Na południe i lekko na wschód od Wysokiego Mazowieckiego natkniemy się na Szepietowo (dekanat szepietowski składa się z 9 parafii). Udając się w kierunku południowo-zachodnim od Szepietowa, znajdziemy się w Czyżewie (dekanat czyżewski składa się z 7 parafii). Na północ od Czyżewa usytuowany jest Zambrów (dekanat zambrowski składa się z 9 parafii). Na zachód od Zambrowa znajduje się Rzekuń (dekanat rzekuński składa się z 7 parafii). Jeszcze bardziej na zachód od Rzekunia mieści się Ostrołęka, która jest siedzibą 2 dekanatów: dekanatu ostrołęckiego – św. Antoniego (składa się on z 5 parafii) i dekanatu ostrołęckiego – Nawiedzenia NMP (składa się on z 6 parafii). Posuwając się z Ostrołęki w kierunku południowo-wschodnim zawitamy w Ostrowi Mazowieckiej, gdzie również są 2 dekanaty: ostrowski – Chrystusa Dobrego Pasterza (liczy on 8 parafii) i ostrowski – Wniebowzięcia NMP (liczy on 9 parafii). Najbardziej na południu wysunięty jest Wyszków (dekanat wyszkowski liczy dokładnie 10 parafii). I na koniec powracamy do samego centrum diecezji – do Łomży, gdzie są 2 dekanaty: Łomżyński – Katedralny (liczy 8 parafii) i łomżyński – św. Brunona z Kwerfurtu (liczy 9 parafii).
W „Kodeksie Prawa Kanonicznego” (1983) wyszczególnia się następujące zadania dziekana: „Oprócz uprawnień legalnie udzielonych mu przez prawo partykularne, dziekan ma obowiązek i prawo: 1) promowania i koordynowania w ramach dekanatu wspólnej działalności duszpasterskiej; 2) czuwania nad tym, by duchowni jego okręgu prowadzili życie odpowiadające ich stanowi i starannie wypełniali swoje obowiązki; 2) czuwania nad tym, by święte czynności były sprawowane zgodnie z przepisami liturgicznymi, by czystość i piękno kościoła oraz sprzętu liturgicznego, zwłaszcza w sprawowaniu i przechowywaniu Najświętszego Sakramentu, były starannie utrzymywane; żeby księgi parafialne były właściwie spisywane i należycie przechowywane, dobra kościelne prawidłowo zarządzane, a dom parafialny otoczony stosowną opieką” (kan. 555 par 1).
Dziekani to taka poszerzona świadomość biskupa diecezjalnego i jego kurii o całym terenie pasterskiego zarządzania. Dobrze dobrani mogą oni nie tylko czuwać nad parafiami z sąsiedztwa, ale również w duchu synodalnym służyć biskupowi swoim głosem doradczym. Warto w tym miejscu wspomnieć, że nie tylko w Watykanie zakończył się w ubiegłym roku „synod o synodalności”, nie tylko w Łomży dobiegł dwie dekady temu synod diecezjalny, ale również w całej Polsce mieliśmy w latach 1991-1999 II Synod Plenarny (bo I odbył się w 1936 roku), który otworzył i zamknął sam Jan Paweł II podczas swoich pielgrzymek do Polski. Wydano 14 dokumentów natury nade wszystko teologicznej. W dokumencie „Kapłaństwo i życie konsekrowane jako wspólnota życia i posługi z Chrystusem” znajduje się paragraf dotyczący „oczekiwań wobec duchownych”. Czytamy tam: „Ideałem jest ksiądz pobożny i rozmodlony na co dzień i przy ołtarzu, dobry kaznodzieja, spowiednik, nieprzywiązany do dóbr materialnych, zaradny gospodarz obiektów sakralnych, przyjaciel dzieci i młodzieży, godny reprezentant wspólnoty parafialnej w życiu społeczności lokalnej oraz w prezbiterium diecezji, żyjący zgodnie z tym czego naucza” (n. 34).
Od takiego właśnie „ideału” zależeć będzie w dużym stopniu młodość ducha stuletniego Kościoła Łomżyńskiego w przyszłości, jego dekanatów i parafii.
Z Bogiem!
