1 stycznia to w Kościele katolickim dzień szczególny – obchodzona jest Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi, najstarsze święto maryjne w historii chrześcijaństwa. Jest to święto nakazane, co oznacza obowiązek uczestnictwa we Mszy Świętej. Jednocześnie przypada ono w oktawie Bożego Narodzenia, zaledwie osiem dni po Narodzeniu Pańskiego, i łączy się z Światowym Dniem Pokoju, ustanowionym przez papieża Pawła VI w 1968 roku.
Kult Maryi jako Matki Bożej ma swoje korzenie w najwcześniejszych wiekach chrześcijaństwa. Już w III i IV wieku wierni czcili Ją pod tytułem Theotokos (z greckiego: „Bogarodzica” lub „Boża Rodzicielka”). Kluczowym momentem był Sobór Efeski w 431 roku, gdzie oficjalnie ogłoszono dogmat o Bożym Macierzyństwie Maryi. Sobór ten bronił prawdy, że Jezus Chrystus jest jedną Osobą bosko-ludzką, a Maryja – Matką Boga, a nie tylko matką ludzkiej natury Chrystusa (w odpowiedzi na herezję nestoriańską).
W Kościele zachodnim już w VII wieku 1 stycznia poświęcano wspomnieniu Maryi. Jednak formalne wprowadzenie święta do liturgii powszechnej nastąpiło później: w 1931 roku papież Pius XI, na pamiątkę 1500. rocznicy Soboru Efeskiego, ustanowił święto Matki Bożej Rodzicielki, początkowo obchodzone 11 października.
Po Soborze Watykańskim II, w ramach reformy liturgicznej w 1969 roku, papież Paweł VI przeniósł uroczystość na 1 stycznia. Wybór ten nie był przypadkowy: to ostatni dzień oktawy Bożego Narodzenia, kiedy zgodnie z tradycją żydowską Jezus otrzymał obrzezanie i imię (Łk 2,21). Po tygodniu skupionym na Chrystusie, Kościół składa hołd Jego Matce, podkreślając nierozerwalny związek między Narodzeniem Pańskim a Boskim Macierzyństwem Maryi.
Uroczystość podkreśla centralny dogmat wiary: Maryja jest Matką Boga, ponieważ porodziła Jezusa Chrystusa – prawdziwego Boga i prawdziwego człowieka. Ten tytuł nie oznacza, że Maryja jest starsza od Boga czy źródłem Jego bóstwa, ale że w Jej łonie Słowo stało się ciałem (J 1,14). Jak nauczał Sobór Efeski: „Jeśli Syn Najświętszej Maryi Panny jest Bogiem, to Tej, co Go porodziła, przysługuje miano Matki Bożej”.
W dzisiejszym świecie Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi nabiera szczególnego wymiaru. Papieże wielokrotnie podkreślali, że Maryja jako Królowa Pokoju (bo Matka Księcia Pokoju) jest orędowniczką w walce o pokój na ziemi. Papież Franciszek w homiliach na ten dzień wzywa do strzeżenia życia, troski o słabych i budowania cywilizacji pokoju, inspirowanej macierzyńskim sercem Maryi.
Rozpoczynając nowy rok pod opieką Bożej Rodzicielki, wierni zawierzają Jej swoje życie, rodziny i świat. To okazja do refleksji: Maryja prowadzi do Jezusa, przypomina o godności człowieka „zrodzonego z niewiasty” (Ga 4,4) i zachęca do niesienia nadziei w codzienności.
Niech ten dzień będzie dla nas wszystkich czasem błogosławieństwa – jak starożytne błogosławieństwo kapłańskie z Księgi Liczb (Lb 6,24-26): „Niech cię Pan błogosławi i strzeże. Niech Pan rozpromieni oblicze swe nad tobą… i obdarzy cię pokojem”.
Święta Boża Rodzicielko Maryjo, módl się za nami!
