W każdy wtorkowy wieczór i w sobotni poranek na antenie Radia Nadzieja transmitowana jest msza święta z kościoła pw. Św. Anny w Kolnie. Liturgiczne wspomnienie tej niezwykłej patronki obchodzimy 26 lipca. Kim była babcia Jezusa – mama Maryi?
Ewangelie nie wspominają rodziców Maryi. Informacje o nich pochodzą z Protoewangelii Jakuba napisanej około roku 150, Ewangelii Pseudo-Mateusza z VI wieku oraz Księgi Narodzenia Maryi z VIII wieku. Wywodząca się z Jerozolimy tradycja głosi, że matką Maryi była św. Anna, a ojcem św. Joachim.
ŻYCIORYS ŚW. ANNY
Według apokryfów Anna urodziła się około 70 lat przed narodzeniem Jezusa w Judei. Jej domem rodzinnym było Betlejem. Anna pochodziła z rodziny kapłańskiej. Jej rodzicami byli Stolanus i Emerentiana – potomkowie królewskiego rodu Dawida. Nie dysponowali oni majątkiem, ale wyróżniali się bojaźnią wobec Boga, byli ludźmi cnotliwymi i sprawiedliwymi.
Anna otrzymała od rodziców staranne wychowanie w służbie świątyni jerozolimskiej. W wieku 24 lat poślubiła kapłana imieniem Joachim, z którym zamieszkali w Jerozolimie. Joachim był Galilejczykiem i pochodził z zamożnej rodziny, także z rodu Dawidowego.
Anna i Joachim byli kochającym się małżeństwem. Traktowali swój związek jako święty, połączony przez Boga. W małżeństwie żyli w pobożności i postępowali zgodnie z prawem Bożym. Dzielili się majątkiem, który posiadali. Jedną jego część przeznaczali na utrzymanie kościoła, drugą ofiarowali potrzebującym i pielgrzymom, a trzecią zostawiali na własne potrzeby. Pisma podają, że w swoim codziennym życiu Anna odznaczała się czystością, niewinnością, mądrością i roztropnością.
Mimo że Anna i Joachim byli szczęśliwym małżeństwem, zostali doświadczeni przez Boga, ponieważ przez 20 lat nie mieli potomstwa. Byli z tego powodu niepocieszeni, gdyż w kulturze żydowskiej brak dzieci oznaczał hańbę i karę Bożą. Anna i Joachim gorliwie modlili się do Boga o potomstwo. W tej intencji Joachim udał się na pustynię, gdzie przez 40 dni pościł i modlił się. Tam też ukazał mu się anioł, który oznajmił, że jego prośby zostały wysłuchane i urodzi im się dziecko, które będzie radością dla świata. Uradowany Joachim natychmiast poszedł do pasterzy po zwierzęta, które przeznaczył na ofiarę.
W tym samym czasie Anna modliła się w ogrodzie: „Panie Boże Wszechmogący, który obdarzyłeś potomstwem wszystkie stworzenia, zwierzęta dzikie i domowe, gady, ryby, ptaki i wszystko, co cieszy się ze swego potomstwa, dlaczego mnie jedną odsunąłeś od daru Twojej łaskawości? Ty wiesz, Panie, że na początku małżeństwa złożyłam ślub, iż jeżeli dasz mi syna lub córkę, ofiaruję je Tobie w tym świętym przybytku”. Po tej modlitwie Annie ukazał się anioł, który zapowiedział jej narodziny dziecka i powrót Joachima z pustyni. Uszczęśliwiona wybiegła na spotkanie męża, do którego doszło przy Złotej Bramie w Jerozolimie. Stało się ono tematem przedstawień ikonograficznych jako „Pocałunek przy złotej Bramie”, „Poczęcie u św. Anny”, „Spotkanie przy Złotej Bramie”.
Można powiedzieć, że głęboka wiara, nadzieja i miłość do Boga sprawiły, że Anna została matką. W wieku 45 lat urodziła upragnione dziecko. Gdy 8 września przyszła na świat córka Anny i Joachima, rodzice nadali jej imię Maryja. Gdy minęło 80 dni od narodzin, rodzice zanieśli dziewczynkę do świątyni, aby złożyć ofiarę i spełnić ślubowanie.
Gdy Maryja miała 3 lata, rodzice oddali ją do świątyni, gdzie przebywała do dwunastego roku życia. Dwa lata później poślubiła Józefa. Po śmierci Joachima Anna zamieszkała razem z córką i jej mężem w Nazarecie. Dożyła 80 lat. W godzinie śmierci pożegnała się z najbliższymi, poleciła Bogu swego ducha i zasnęła w Panu przy błogosławieństwie Jezusa oraz przy modlitwie Maryi i Józefa. Została pochowana w dolinie Jozafata.
ŚWIĘCI RODZICE MARYI
Niewątpliwie Bóg wyznaczył ważną rolę w dziejach zbawienia rodzicom Maryi – św. Annie i św. Joachimowi. Kościół wspomina ich jako tych, którzy swoje jedyne dziecko poświęcili Bogu. Tradycja podaje, że Najświętsza Maryja Panna jako kilkuletnia dziewczynka została ofiarowana Bogu w świątyni jerozolimskiej.
Anna przekazała swojej córce Maryi te wartości, którymi sama się odznaczała: czułe serce, pokorę, szacunek i zaufanie do Boga. Jest ukazywana jako najczcigodniejsza i najszlachetniejsza kobieta.
Jan Paweł II w homilii poświęconej rodzinie powiedział, że „Święci Joachim i Anna stanowią źródło natchnienia w życiu codziennym i rodzinnym”. Postać św. Anny przypomina nam dom rodzinny Maryi, Matki Jezusa. Tam Maryja przyszła na świat, nosząc w sobie niezwykłą tajemnicę Niepokalanego Poczęcia. Tam była otoczona miłością i troską swoich rodziców: Joachima i Anny. Tam Maryja od swojej mamy nauczyła się, jak być matką.
Imię „Anna” w języku hebrajskim znaczy „Bóg uczynił łaskę”. Zastanawiając się nad tym znaczeniem imienia św. Anny, św. Jan Damasceński powiedział: „Ponieważ Dziewica Matka Boga miała się narodzić z Anny, natura nie odważyła się wyprzedzić związku łaski, ale pozostała bez własnego owocu, aby łaska wydała swój. Miała bowiem narodzić się ta pierworodna, której Synem miał być pierworodny wszelkiego stworzenia”.
KULT ŚW. ANNY
Cnotliwość św. Anny urzekała wiernych od dawna. Kult tej świętej na Wschodzie rozwinął się około IV wieku. Władający cesarz Justynian Wielki zbudował w 550 roku w stolicy swojego cesarstwa – Konstantynopolu, kościół pod wezwaniem św. Anny.
Na Zachodzie kult św. Anny rozpoczął się na przełomie VIII i IX wieku. Rozpowszechnienie kultu przypada na wiek XIII i XIV. Pierwszy klasztor ku czci św. Anny powstał w 701 roku we Floriac koło Rouen. Tam tez miały znajdować się relikwie świętej przeniesione ze Wschodu. Ku czci św. Anny postawiono wiele kościołów i sanktuariów. Pod jej patronatem powstało 5 zakonów żeńskich. W muzyce kościelnej poświęcono jej 118 hymnów i sekwencji.
W ikonografii św. Annę przedstawiano często jako starszą niewiastę z welonem na głowie. Od XIV wieku pojawia się wizerunek św. Anny Samotrzeciej. Na obrazach spotyka się również Annę uczącą Maryję czytać. Atrybutami św. Anny są: palec na ustach, księga i lilia.
Również w Polsce św. Anna cieszy się szczególną czcią. Na jej chwałę wzniesiono około 200 kościołów. Wśród nich można wymienić kościół św. Anny w Warszawie, Krakowie czy Kolnie. Najbardziej znanym miejscem kultu św. Anny w Polsce jest Góra św. Anny w pobliżu Opola. Sanktuaria wzniesione ku czci św. Anny znajdują się w pobliżu Brzegu Głogowskiego, w Stoczku koło Lidzbarka Warmińskiego , w Kamiance, Jordanowie, Selnikach.
Papież Benedykt XV zezwolił 14 września 1910 roku na koronację figury św. Anny znajdującej się w opolskim sanktuarium. Figurka przedstawia św. Annę opiekującą się córką i wnukiem. Wizerunek ten nazywany jest św. Anną Samotrzecią. Wszystkie trzy postacie: Anna, Jezus i Maryja są koronowane. Sanktuarium w Opolu odwiedził 21 czerwca 1983 roku Ojciec Święty Jan Paweł II podczas swojej drugiej pielgrzymki do Polski.
ŚWIĘTA PATRONKA
Wśród żeńskich imion w Polsce króluje imię Anna. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zajmuje się prowadzeniem systemu ewidencji ludności PESEL, na podstawie którego co roku publikuje listy najpopularniejszych imion w Polsce. Zgodnie z danymi na dzień 24 stycznia 2022 roku imię Anna w Polsce nosiło 1 053 032 kobiet. Na trzecim miejscu najpopularniejszych żeńskich imion w naszym kraju znalazła się… Maria. Aż 601 501 Polek nosi to imię.
Św. Anna patronuje matkom, wdowom, kobietom oczekującym dziecka i gospodyniom domowym. Jest ponadto uważana za patronkę szczęśliwego małżeństwa, szczęśliwego porodu, pomocnic domowych, górników, tkaczy, tokarzy, stolarzy artystycznych, młynarzy, kramarzy, żeglarzy, krawców, koronkarzy, służących. W modlitwie proszona jest o deszcz, poprawę pogody, znalezienie rzeczy zgubionych.
Św. Anna jest także patronką cierpiących. Jakże wymowne są słowa modlitwy do św. Anny w cierpieniu: „Bądź pozdrowiona, o święta Matko Anno, któraś z największą gotowością i poświęceniem w dzień i w nocy wykonywała obowiązki nałożone na Ciebie przez Boga – przez Twoje trudy, starania i prace, proszę Cię, miłościwa Matko, zwróć Twoje miłościwe oczy na mnie i przyjdź mi z pomocą we wszystkich moich potrzebach i krzyżach, a zwłaszcza w mym obecnym utrapieniu. Ach, święta Anno, użycz mi Twej opieki i pomocy i wysłuchaj moją prośbę. Jeżeli zaś inaczej postanowiła wola Boża, uproś mi cierpliwość i męstwo, bym z pożytkiem dla zbawienia mego znosił ten krzyż, naśladując cierpiącego Chrystusa. I Ty, Matko Bolesna, wstaw się za mną u Syna swego. Amen”.
Módlmy się za wstawiennictwem św. Anny, którą Bóg obdarzył godnością macierzyństwa Matki Zbawiciela, abyśmy za jej przykładem z radością witali każde poczęte życie, a przez sumienne wypełnianie obowiązków rodzicielskich otrzymali zbawienie.
Anna Borawska
fot. parafia pw. św. Anny w Kolnie
