Ku Trzeźwości Narodu: Powstrzymywanie się od słów uderzających i raniących naszych bliźnich jako forma wstrzemięźliwości (Ojciec św. Leon XIV)

Kochani, w Orędziu na Wielki Post Ojciec św. Leon XIV pisze, że wielkopostny szlak to dobra okazja, aby na nowo zacząć słuchać głosu Pana i podjąć decyzję o pójściu za Nim. A droga, na którą jesteśmy zaproszeni, prowadzi nas do tajemnicy męki, śmierci i zmartwychwstania Chrystusa. Papież podkreśla, że autentyczne słuchanie Słowa Bożego jest warunkiem nawiązania relacji z Bogiem, ale także z drugim człowiekiem. Dzięki temu, że uważnie, z otwartym sercem słuchamy Słowa Bożego, jesteśmy zdolni usłyszeć głos bliźnich, zwłaszcza tych którzy cierpią i potrzebują naszej pomocy.

Musimy też pościć, bo post, jak przypomina Papież, stanowi „konkretną praktykę, która przygotowuje do przyjęcia Słowa Bożego. Wstrzemięźliwość od pokarmu jest bowiem bardzo starożytną i niezastąpioną praktyką ascetyczną na drodze nawrócenia”. Jednak nasz wysiłek wewnętrzny, aby wyzbyć się – z pomocą łaski – grzechu i zła, powinien obejmować również „inne formy rezygnacji, mające na celu przyjęcie bardziej skromnego stylu życia”. Ojciec święty proponuje niezwykle ważną formę postu. Posłuchajmy: „Chciałbym – pisze papież Leon XIV, zaprosić was do bardzo konkretnej i często niedocenianej formy wstrzemięźliwości, a mianowicie powstrzymywania się od słów uderzających i raniących naszych bliźnich. Zacznijmy rozbrajać nasz język, rezygnując z ostrych słów, pochopnych osądów, mówienia źle o nieobecnych, którzy nie mogą się bronić, oraz unikając oszczerstw. Starajmy się natomiast nauczyć się ważyć słowa i pielęgnować uprzejmość: w rodzinie, wśród przyjaciół, w miejscach pracy, w mediach społecznościowych, w debatach politycznych, w środkach przekazu, we wspólnotach chrześcijańskich. Wtedy wiele słów nienawiści ustąpi miejsca słowom nadziei i pokoju”.

Kochani, rozważając to Orędzie pomyślałem o niezgłębionym morzu złych słów, wypowiadanych przez ludzi nietrzeźwych, czy przez ludzi, dla których przeklinanie, hejt i różne formy słownej agresji stały się codziennością. Troska o trzeźwość obejmuje całego człowieka – to, w jaki sposób myśli, jak wypowiada się i jak postępuje. Człowiek autentycznie trzeźwy dba o to, co Papież nazywa „rozbrojeniem języka”. Język nie może być bronią, która rani, która zabija. Nasz język ma leczyć rany i dawać życie. Pięknym owocem trzeźwości jest właśnie wstrzemięźliwość polegająca na „powstrzymywaniu się od słów uderzających i raniących naszych bliźnich”.

W to papieskie Orędzie wpisuje się nasze stałe wołanie o trzeźwość polskiego narodu. Ono powinno być zawsze słyszane, ale właśnie czas Wielkiego Postu jest szczególną okazją, by je usłyszeć na nowo. „Na nowo usłyszeć” to przede wszystkim przyjąć do wiadomości, że wołanie o trzeźwość dotyczy każdego z nas osobiście. Nie można więc „machnąć ręką” na różne inicjatywy trzeźwościowe. Nie można odwrócić się z lekceważeniem czy skwitować drwiąco próśb o post w formie dobrowolnej abstynencji od alkoholu. Nie można ośmieszać inicjatyw trzeźwościowych i kpić z ludzi, którzy działają na rzecz trzeźwości i praktykują abstynencję. Trzeźwość musi być budowana dobrym słowem w rodzinach, parafiach, w miejscach pracy, w grupach towarzyskich, w środowiskach zajmujących się działalnością społeczną i polityczną.

Kochani, w jednym z rozważań Drogi Krzyżowej w intencji trzeźwości, znajduje się piękna refleksja o tym, jak możemy pomóc osobom, które „z różnych powodów wątpią, zagubili się i nie wiedzą, którą drogą iść. Czasem jedno dobre słowo, mądra rada czy świadectwo życia mogą nadać kierunek całemu ludzkiemu losowi. Zła rada, pochopne słowo lub zgorszenie mogą natomiast popchnąć człowieka ku wyborom, które odbiorą mu wolność i nadzieję. Czy mam świadomość, że dobra rada udzielona w chwili zwątpienia jest czynem miłosierdzia, który podoba się Bogu i wynika z mojego chrztu? Czy moje słowa pomagają innym zachować trzeźwość myślenia, serca i wyborów?” (s. Ewa Stolarek).

Odpowiedzmy sobie szczerze na te pytania. Pomoże nam to kroczyć drogą wolności i wspierać innych na tej drodze. Przejmijmy się też mocno prośbą Ojca świętego i powstrzymujmy się od słów, które uderzają i ranią bliźnich. Niech to przesłanie nada kierunek naszym wielkopostnym wysiłkom.