Dnia 8 maja minął rok pontyfikatu Ojca Świętego Leon XIV. Odnoszę wrażenie, że ten szybko upływający czas był dopiero zaledwie rodzajem prologu w posłudze nowego Papieża. Biuro Stolicy Apostolskiej poinformowało, że dokument, który będzie można nazwać „programowym”, został już podpisany przez Papieża 15 maja br. Chodzi tu o pierwszą jego encyklikę zatytułowaną „Magnifica humanitas” (Wspaniała ludzkość), która zostanie zaprezentowana w najbliższy poniedziałek (25 maja).
Nietrudno zauważyć, że właśnie 15 maja (1891 roku) Leon XIII (1878-1903) wydał swoją słynną encyklikę „Rerum novarum” (O rzeczach nowych). Wówczas był to czas rewolucji przemysłowej, kiedy ludzkie ręce zostały zastąpione przez maszyny; jednakże obok bogatych przedsiębiorców mających te maszyny wciąż potrzebni byli zwykli robotnicy do ich obsługi; produkcje na skale masowe, kuszące ogromnym zyskiem, katalizowały w konsekwencji traktowanie robotników jako coraz tańszej siły roboczej. Aktualnie żyjemy w okresie, kiedy umysł ludzki może być w pewnym stopniu zastąpiony przez sztuczną inteligencję. Najnowsza encyklika Leona XIV stanowi właśnie wyraz jego troski pasterskiej o osobę ludzką w dobie sztucznej inteligencji.
Osobiście, jestem pod ogromnym wrażeniem błyskotliwości Papieża w zgłębianiu problemu sztucznej inteligencji. Kilka dni wcześniej Leon XIV utworzył w Watykanie Komisję ds. Sztucznej Inteligencji, na której czele stanie Prefekt Dykasterii ds. Służby Integralnemu Rozwojowi Człowieka (kard. Michael Czerny SI z Kanady, urodzony w 1946 roku na terenie Czech, w Brnie), a wśród jej członków będzie po jednym reprezentancie z 4 Dykasterii (jeszcze Nauki Wiary, ds. Kultury i Edukacji oraz ds. Komunikacji), jak również Papieskich Akademii – Życia, Nauki i Nauk Społecznych. Warto nadmienić, że na początku 2025 roku dwie watykańskie Dykasterie (Nauki Wiary oraz ds. Kultury i Edukacji) wydały notę „Antiqua et nova”, poświęconą relacji między sztuczną inteligencją i inteligencją ludzką. Papież Leon XIV więc trzyma rękę na pulsie…
Zróbmy zatem teraz zwięzłą syntezę pierwszego roku jego pontyfikatu. Mamy jedną adhortację apostolską „Dilexi te: o miłości do ubogich” (z 4 października 2025 roku). To na razie dokument najwyższej rangi.
Prawie w każdą środę na Placu św. Piotra (lub sporadycznie w innym miejscu) odbywają się audiencje generalne, podczas którym Leon XIV głosi katechezy. W roku 2025 dotyczyły one trwającego wówczas Roku Jubileuszowego. Od 7 stycznia 2026 roku Papież omawia dokumenty Soboru Watykańskiego II (1962-1965). Pierwsza katecheza miała charakter wprowadzający. 5 kolejnych odnosiło się do konstytucji soborowej Dei verbum (o Bożym Objawieniu). Od 18 lutego uwaga została skoncentrowana na soborowej konstytucji dogmatycznej o Kościele (Lumen gentium) – w pierwszym roku swego pontyfikatu wygłosił on 8 katechez na ten temat (które nadal trwają).
Leon XIV ułożył 6 modlitw, w tym 5 w formie przygotowanego nagrania video pt. „Módl się z Papieżem”; szósta modlitwa miała miejsce na Placu Hiszpańskim w Rzymie („Do Maryi Niepokalanej”). Regularnie w niedzielę Papież odmawia (lub śpiewa) z wiernymi „Anioł Pański”/„Regina coeli”, dołączając do tych modlitw stosowne rozważania.
Strona internetowa Watykanu zamieściła ponad 80 homilii Leona XIV. Wydał on także 7 listów apostolskich (wszystkie w 2025 roku), w tym niektóre w formie „motu proprio” (podkreślenie własnej inicjatywy). Dotyczą one: spraw finansowych Stolicy Apostolskiej, edukacji chrześcijańskiej, Diecezji Rzymskiej, Państwa Watykańskiego, 1700. rocznicy Soboru Nicejskiego I, niektórych dekretów Vaticanum II oraz Papieskiego Instytutu Archeologii Chrześcijańskiej. Do tego dochodzą jeszcze 2 regulaminy watykańskie (ogólny i personalny), które także mają charakter „motu proprio”. Zwykłych listów opublikowanych na stronie internetowej Watykanu naliczyłem 26.
Mowy odzwierciedlają w większości żywe spotkania Leona XIV z różnymi osobami czy gremiami. Takich przemówień jest blisko 300. Pokrewne wobec mów pozostają pisemne orędzia, łącznie 12.
Papież udał się z wizytą apostolską do Turcji i Libanu (27 listopada – 2 grudnia 2025 roku), Monako (28 marca 2026 roku) oraz Algierii, Kamerunu, Angoli i Gwinei Równikowej (13-23 kwietnia 2026 roku). Był także poza Watykanem na terenie Włoch. Zaplanowane są już wizyty do Hiszpanii i Francji. Papież Leon XIV myśli ponadto o pielgrzymce do Polski, ale chyba najwcześniej może ona dojść do skutku w 2028 roku.
Z Bogiem!
