Pierwszy List do Tesaloniczan, czyli najwcześniejsze pismo Nowego Testamentu, ukazuje, że w ciągu zaledwie dwudziestu lat od ukrzyżowania Jezusa termin Chrystus (dosłownie Namaszczony/Mesjasz/Pomazaniec) stał się niejako drugim Jego imieniem: Jezus Chrystus.
Przypomnijmy: polskie określenie Mesjasz sięga hebrajskiego słowa masiah i aramejskiego słowa mesiha – dosłownie namaszczony, które w Septuagincie (słynny przekład Biblii Hebrajskiej na grekę ukończony jeszcze przed erą chrześcijańską) oddano słowem Christos.
Poprzez rytualny akt namaszczenia oliwą z oliwek (por. Wj 30,22-33) królowie i kapłani Starego Testamentu wprowadzani byli na swoje urzędy – stąd też nazywano ich pomazańcami Pana (1 Sm 10,1; 16,6; 24,7; 2 Sm 1,14. 16; 2,4; 5,3; 1 Krl 1,34.39; Ps 2,2; Wj 29,1-9; Kpł 4,3.5.16; 6,15; 16,32). Wylana na głowę oliwa (zmieszana z wonnościami) spływała niczym moc z góry na ramiona i szaty wybranego. Wprawdzie prorocy również byli uważani za namaszczonych przez Boga, ale Stary Testament nie wzmiankuje żadnego konkretnego przykładu takiego rytu wobec nich; np. Eliasz miał namaścić Elizeusza na proroka (1 Krl 19,16), a w rzeczywistości „zarzucił na niego swój płaszcz” (1 Krl 19,19).
Stary Testament używa 39 razy terminu mesjasz w odniesieniu do różnych postaci: 1) wobec ogólnie królów lub królów z dynastii Dawidowej (1 Sm 2,10.35; 16,6; Ps 2,2; 20,7; 84,10; może 28,2); 2) wobec króla Saula, pierwszego monarchy w Izraelu (1 Sm 24,7 – dwa razy, 24,11; 26,9.11.16.23; 2 Sm 1,14.16; zob. także 12,3.5; w 2 Sm 1,21 pojawia się sformułowanie: „tarcza Saula nie była namaszczona oliwą”); 3) wobec króla Dawida (2 Sm 19,22; 22,51; 23,1; Ps 18,51; 89,39.52; 132,10.17); 4) wobec króla Salomona (wraz z Dawidem?): 2 Krn 6,42; 5) wobec króla Sedecjasza: Lm 4,20 (zob. 2 Krl 25,4-6); 6) wobec króla perskiego Cyrusa (Iz 45,1); 7) wobec kapłanów (Kpł 4,3.5.16; 6,15); 8) wobec proroków/patriarchów (1 Krn 16,22; Ps 105,15) oraz 9) wobec Oczekiwanego Władcy, dwukrotnie w Księdze Daniela (9,25.26).
Zauważmy więc, że wraz z powstaniem tej ostatniej księgi – Księgi Daniela (II wiek przed Chr.) termin Namaszczony/Mesjasz/Pomazaniec zostaje zarezerwowany priorytetowo wobec przyszłego Zbawcy, tj. Jezusa. Wcześniej, oczywiście, przepowiadano Jego przyjście, ale za pomocą rozmaitych innych terminów. Czasami ten mesjanizm miał charakter pośredni i aluzyjny, w innych zaś miejscach bezpośredni i bardziej konkretny, a jeszcze innym razem możliwy do wykrycia dopiero z perspektywy egzystencji Jezusa; choćby Pieśni o Słudze Jahwe (Iz 42,1-9; 49,1-12; 50,4-11; 52,13-53,12 – dzieła Deutero-Izajasza z VI w.) nie były przez Żydów uważane za mesjańskie, gdy tymczasem według teologii chrześcijańskiej stanowią one punkt kulminacyjny mesjanizmu Starego Testamentu.
Pod wpływem słynnego proroctwa Natana, skierowanego do Dawida (X wiek przed Chr.; por. 2 Sm 7,1-16 i 1 Krn 17,1-14): „dom twój i twoje królestwo będzie trwać na wieki”, słowo Mesjasz oznaczało nade wszystko idealnego króla z rodu Dawida, który miał zapewnić ludziom szalom (pokój), sumę dóbr.
W Ewangeliach zgrecyzowane słowo Messias w odniesieniu do Jezusa pojawia się dwa razy (J 1,41; 4,25), a w dosłownym tłumaczeniu jako Christos – 51 razy (Mt 1,1.16.18; 2,4; 11,2; 16,16.20; 22,42; 23,10; 24,5.23; 26,63.68; 27,17.22; Mk 1,1; 8,29; 12,35; 13,21; 14,61; 15,32; Łk 2,11.36; 3,15; 4,41; 9,20; 20,41; 22,67; 23,2.35.39; 24,26.46; J 1,17.20.25.41; 3,28; 4,25.29; 7,26.27.31.41.42; 9,22; 10,24; 11,27; 12,34; 17,3; 20,31).
Stwierdzenie Szymona Piotra pod Cezareą Filipową: „Ty jesteś Mesjasz” (Mk 8,29), „Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego” (Mt 16,16), „Mesjasz Boży” (Łk 9, 20; zob. także J 6,69: „Ty jesteś Świętym Boga”), oznacza moment przełomowy tych trzech Ewangelii (zwanych synoptycznymi, bo bardzo do siebie podobnymi).
Ale chyba jeszcze bardziej sugestywnie sytuacja wygląda w oryginalnej Czwartej Ewangelii, a mianowicie Janowej. Otóż, brat Szymona Piotra, czyli Andrzej, o chwili, w której stał się uczniem Jezusa nad Jordanem („Było to około godziny dziesiątej”, tj. 4.00 po południu, por. J 1,39), powie: „Znaleźliśmy Mesjasza” (J 1,41). Po grecku: Eurekamen ton Messian.
Taki moment w życiu to prawdziwa eureka, największe odkrycie, jakiego człowiek może dokonać na ziemi.
Z Bogiem!
