Wiara: Św. Piotr Damiani, biskup i doktor Kościoła

21 lutego Kościół wspomina św. Piotra Damianiego – jednego z największych reformatorów XI wieku, eremitę, biskupa, kardynała i Doktora Kościoła. Jego życie to fascynująca droga od trudnego dzieciństwa, przez sukcesy świeckie, aż po radykalne oddanie się Bogu w samotności eremu i służbie całemu Kościołowi.

Piotr Damiani urodził się w styczniu 1007 roku w Rawennie, w licznej i niezbyt zamożnej rodzinie. Był najmłodszym z rodzeństwa – miał braci Damiana i Marinusa oraz siostry Rodelindę i Sufficję. Matka, przytłoczona licznym potomstwem, porzuciła niemowlę, ale dzięki opiece dalekiej krewnej i starszego brata Damiana (archiprezbitera w Rawennie) Piotr wrócił do rodziny. Po śmierci rodziców to właśnie brat Damian zajął się jego wychowaniem i edukacją.

Młody Piotr okazał się niezwykle zdolny. Studiował w Rawennie, Faenzy i Parmie, gdzie opanował sztuki wyzwolone. Wkrótce został mistrzem retoryki i gramatyki, a w Rawennie otworzył własną szkołę, w której zarabiał sporo pieniędzy jako nauczyciel. Mógł prowadzić wygodne, świeckie życie – ale Bóg miał dla niego inny plan.

W 1035 roku, mając około 28 lat, Piotr porzucił wszystko i wstąpił do eremu Fonte Avellana w Apeninach. Tam, pod wpływem św. Romualda (założyciela kamedułów), oddał się surowej ascezie, modlitwie i milczeniu. Życie eremickie było dla niego tak intensywne, że zdrowie nieraz mu odmawiało posłuszeństwa z powodu ekstremalnych pokut. W 1043 roku został opatem Fonte Avellana i zaczął rozbudowywać sieć eremów, tworząc z nich kongregację kamedulską. Wymagał od mnichów ścisłego przestrzegania reguły św. Benedykta, postu, ascezy i całkowitego oderwania od świata.

Jego życie kontemplacyjne nie trwało długo w samotności. Papież Stefan IX w 1057 roku mianował go kardynałem-biskupem Ostii – mimo oporu Piotra, który wolał erem niż urzędy. Od tej pory stał się jednym z najbliższych współpracowników papieży w walce o reformę Kościoła. Walczył z symonią (kupowaniem urzędów kościelnych), nikolaizmem (małżeństwami księży), korupcją kleru i ingerencją władzy świeckiej w sprawy Kościoła. Pisał ostre traktaty, listy i kazania, w których nie szczędził słów nawet cesarzom i biskupom. Był doradcą papieży – zwłaszcza św. Grzegorza VII – i legatem papieskim w wielu misjach.

Piotr Damiani był też wybitnym pisarzem i teologiem. Pozostawił po sobie ogromną spuściznę: 17 ksiąg listów, traktaty teologiczne, polemiczne, 53 kazania, żywoty świętych (w tym biografię św. Romualda) oraz blisko 240 utworów poetyckich. Był znakomitym znawcą Biblii i Ojców Kościoła, a jego pisma pełne są mistycznej głębi i miłości do Słowa Bożego.

Zmarł 22 lutego 1072 roku w Faenzy, w drodze powrotnej z misji legackiej. Jego relikwie spoczywają w katedrze w Faenzy. Papież Leon XII ogłosił go Doktorem Kościoła 27 września 1828 roku – jako „Doktora honorowego” za jego wkład w reformę i teologię.

Święty Piotrze Damiani, módl się za nami!

Fot. Wikipedia/Piotr Damiani