Zwieńczeniem pierwszego dnia 405. Zebrania Planarnego Konferencji Episkopatu Polski w Łomży była uroczysta Msza święta dziękczynna, sprawowana przez biskupów w łomżyńskiej katedrze pod przewodnictwem abp. Tadeusza Wojdy, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. Dziękowano również za pięćset lat łomżyńskiej fary – obecnej katedry diecezji oraz 35. rocznicę obecności św. Jana Pawła II, papieża w naszym grodzie.
Liturgia rozpoczęła się przed zamkniętymi drzwiami katedry przy śpiewie pieśni „Kościele święty, rozraduj się” w wykonaniu chóru katedralnego. Wstępem do Mszy świętej było pobłogosławienie i uroczyste otwarcie nowych, wykonanych z brązu, dębu oraz stali i ważących ponad tonę, głównych drzwi do katedry. Autorami projektu drzwi są bracia, księża Salezjanie, ks. Leszek Kruczek i ks. Robert Kruczek z Oświęcimia. Wykonawcą odlewu jest Piotr Piszczkiewicz. Prace stolarskie wykonał Zdzisław Gal, z kolei kowalskie Witold i Marek Kiebzak.
Tego historycznego aktu dokonał abp Tadeusz Wojda SAC, Przewodniczący KEP oraz biskupi łomżyńscy Janusz Stepnowski i Tadeusz Bronakowski, a także nuncjusz apostolski w Polsce abp Antonio Guido Filipazzi. Drzwi katedralne to jubileuszowy dar kapłanów diecezji łomżyńskiej oraz wiernych parafii katedralnej. Centralnymi postaciami ukazanymi na wrotach świątyni są św. Jan Chrzciciel i św. Michał Archanioł oraz symbole związane ze świętymi i historią Kościoła łomżyńskiego. W tradycji chrześcijańskiej i architekturze sakralnej drzwi do świątyni nigdy nie są jedynie przegrodą budowlaną. To przede wszystkim symbol Chrystusa, który mówi o sobie: „Ja jestem bramą. Jeżeli ktoś wejdzie przeze Mnie, będzie zbawiony” (J 10,9). Przekroczenie progu kościoła symbolizuje również porzucenie grzechu i wejście w przestrzeń Bożej łaski. Są one również ziemską zapowiedzią bram Niebieskiego Jeruzalem.
Po otwarciu drzwi asysta liturgiczna, licznie zebrani kapłani oraz episkopat Polski weszli przy śpiewie pieśni „Laudate omnes gentes, laudate Dominum” do wnętrza katedry, by rozpocząć sprawowanie dziękczynnej Eucharystii. Po rozpoczęciu Mszy świętej przez abpa Tadeusza Wojdę SAC, Przewodniczącego KEP, powitania zebranych dokonał bp Janusz Stepnowski, łomżyński biskup diecezjalny. Przywołał on pokrótce historię fary łomżyńskiej oraz diecezji łomżyńskiej a także powitał nuncjusza apostolskiego, episkopat, duchowieństwo, osoby życia konsekrowanego a nade wszystko wiernych świeckich zgromadzonych w katedrze i łączących się w modlitwie przez diecezjalne Radio Nadzieja.
Formularz Mszy świętej oraz liturgia słowa została wzięta z Mszy świętej o Najświętszej Maryi Pannie Matce Pięknej Miłości. Przewodniczący KEP podziękował bp. Januszowi Stepnowskiemu za zaproszenie Episkopatu do Łomży oraz pozdrowił zgromadzonych w świątyni i łączących się we wspólnej modlitwie dziękczynnej przez media. Podkreślił on, że powstanie diecezji to nie tylko wydarzenie administracyjne sprzed stu lat, ale przede wszystkim impuls duchowy, który przyczynił się do dalszego rozwoju wiary, życia religijnego i działalności Kościoła na tych ziemiach. Abp Wojda zauważył, że ta celebracja przywołuje również inne motywy dziękczynienia, wymienione przez bpa Janusza Stepnowskiego w powitaniu. Podkreślił również, że w najnowszej historii Kościoła łomżyńskiego najważniejszym wydarzeniem była wizyta św. Jana Pawła II, który koronował cieszący się czcią wiernych, katedralny wizerunek Matki Bożej – Matki Pięknej Miłości. Zauważył on, że historia wiary, to nie tylko sto lat diecezji, ale korzenie wiary na tych ziemiach sięgają początków wiary w Polsce, o czym świadczy działalność na tych ziemiach św. Brunona z Kwerfurtu i istnienie wczesnych obiektów sakralnych na Wzgórzu św. Wawrzyńca.
Kaznodzieja przypomniał, że w XIII w. pojawiają się wzmianki o istnieniu Kościoła nad Narwią i Orzem. Po lokacji Łomży w 1418 roku z rąk księcia mazowieckiego Janusza I nastąpił dynamiczny rozwój nowych parafii, będących ośrodkami wiary i rozwoju całego regionu. W XVI w. wzniesiono murowany kościół św. Michała Archanioła, dzisiejszą katedrę, która stała się sercem duchowego życia tych ziem oraz ważnym miejscem kultu maryjnego. O bogactwie życia religijnego na terenach diecezji łomżyńskiej stanowią rozsiane licznie po jej terenie zabytki małej architektury sakralnej oraz szczególnie sama katedra łomżyńska, zachwycająca swym pięknem, bogatym wystrojem i licznymi dziełami sztuki sakralnej.
Na szczególną uwagę zasługuje obraz Matki Bożej Łomżyńskiej z Dzieciątkiem Jezus pochodzącym również z XVI w. To przed tym wizerunkiem całe pokolenia modliły się, tutaj powierzając swoje rodziny, troski i radości, czy też nadzieje. To ten wizerunek ukoronował św. Jan Paweł II w 1991 r. podczas pielgrzymki do Ojczyzny.
Ziemia Łomżyńska jest ziemią głęboko naznaczoną Ewangelią, o wielowiekowej tradycji katolickiej, która przez stulecia kształtowała duchową i kulturową tożsamość mieszkańców oraz ich wierność Chrystusowi pomimo wojen, zaborów, prześladowań i wielu innych bolesnych doświadczeń historii. To właśnie te trudne doświadczenia uczyły, że nie można budować życia tylko na własnych siłach, lecz trzeba je opierać na Bogu i Jego błogosławieństwie. Przekonanie to umacniał dodatkowo fakt, że życie tutejszych ludzi od wieków związane jest z pracą na roli. Ziemia zawsze była tu postrzegana jako dar Boży, a ten kto obsiewa pole dobrze wie, że choć wiele zależy od ludzkiego wysiłku to ostateczny wzrost daje jednak Bóg.
To głębokie powiązanie wiary i pracy wyrasta z daru Bożej mądrości, o której mówiło dzisiejsze pierwsze czytanie. Dzięki mądrości człowiek odkrywa sens życia i uczy się właściwie korzystać z darów Bożych. To ta mądrość czyni człowieka przyjacielem Boga, a przez to również przyjacielem świata stworzonego. Życie według mądrości Bożej prowadzi do świętości, ponieważ jest drogą sprawiedliwości i wierności Bogu otwierając przed człowiekiem perspektywy życia wiecznego. Można powiedzieć, że codzienna praca staje się drogą uświęcenia.
Również drugie czytanie, ze św. Jana Apostoła, gdzie ogląda on nowe Jeruzalem, święte Miasto przygotowane przez Boga dla swoich wiernych. Jest to obraz ostatecznego spełnienia ludzkich pragnień. Człowiek, który kieruje się Bożą mądrością i żyje Ewangelią Chrystusa staje się w pełni uczestnikiem tej tajemnicy, dziedzicem życia wiecznego.
Ewangelia, prowadzi do Kany Galilejskiej, gdzie odbywa się wesele. Obecni są tam Jezus, Maryja i uczniowie. Ta zwyczajna scena wesela kryje głęboką symbolikę biblijną. Przymierze Boga z Izraelem porównywane było wielokrotnie przez proroków biblijnych do małżeństwa. Wesele w Kanie staje się zapowiedzią nowego i wiecznego Przymierza, które Chrystus zawrze ze swoim ludem przez mękę, śmierć i zmartwychwstanie. W Kanie Galilejskiej Maryja jawi się jako wzór wiary i posłuszeństwa Bogu. Najpierw dostrzega problem nowożeńców i wstawia się za nimi u swojego Syna. Następnie zwraca się do sług słowami, które pozostają Jej najważniejszym przesłaniem dla wszystkich pokoleń chrześcijan: „Zróbcie wszystko, cokolwiek wam powie”. Słowa te pozostają niezwykle aktualne również i dzisiaj. Drogą do szczęścia ma być posłuszeństwo Jezusowi, nawet gdy nie rozumiemy Jego planów. Jezus jest obecny pośród nas, jest obecny pośród wspólnoty łomżyńskiego Kościoła. To jest źródło chrześcijańskiej nadziei pośród różnych trudności współczesnego świata. Tak, jak starosta weselny na weselu w Kanie galilejskiej był zaskoczony obecnością szlachetnego wina, które Chrystus na prośbę Swej Matki Maryi podarował nowożeńcom, tak i współcześni wyznawcy Jezusa mogą i są często zaskoczeni darem i hojnością Boga. Także dzisiaj Chrystus jest mocą dla swego ludu, gdy ten jest Mu posłuszny, jak Maryja.
Abp Wojda zachęcił zebranych na modlitwie, aby strzegli wielowiekowego dziedzictwa, które przez pokolenia kształtowało życie mieszkańców tej ziemi w wierności Bogu, Krzyżowi i Ewangelii, oraz aby kolejne stulecie było czasem nowych świętych, nowych powołań, rodzin żywych modlitwą i wiarą, gorliwych wspólnot i odważnych świadków Chrystusa na wzór dotychczasowych świętych i błogosławionych Kościoła łomżyńskiego. Na koniec zawierzył całą diecezję opiece Matki Bożej.
Poniżej publikujemy homilię wygłoszoną przez abp. Tadeusza Wojdę, przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski.
Po chwili modlitewnej ciszy nastąpiła uroczysta modlitwa powszechna, przedstawiona Panu Bogu przez wiernych ubranych w tradycyjne stroje kurpiowskie, a po niej – przy uroczystym śpiewie – przygotowanie darów ofiarnych. Szczytem dziękczynienia Panu Bogu za Jubileusz stulecia Diecezji łomżyńskiej stały się konsekrowane na ołtarzu Pańskim Chleb i Wino – Ciało i Krew Chrystusa. Spożyte przez duchowieństwo oraz lud wierny połączyły zgromadzonych w komunii z Bogiem oraz między sobą wzajemnie. To właśnie Komunia Eucharystyczna ukazała Boże ojcostwo, przywołane w liturgii w Modlitwie Pańskiej.
Po zakończonej Mszy świętej i przyjętym błogosławieństwie, abp Tadeusz Wojda SAC, abp nuncjusz apostolski oraz bp Janusz Stepnowski udali się do kaplicy Matki Bożej Łomżyńskiej, gdzie biskup łomżyński zawierzył przeszłość, teraźniejszość i przyszłość Kościoła łomżyńskiego troskliwej opiece Matki Bożej – Matki Pięknej Miłości. Po zakończonej liturgii wszyscy zgromadzeni udali się na przygotowany przed Kurią Diecezjalną posiłek.
