Wiara: [18] Uzdrawiające rany – cz. 2/2

Trwają rekolekcje wielkopostne w Watykanie, które prowadzi bp Erik Varden z Trondheim. To trapista, czyli zakonnik z rodziny cysterskiej. Jego najnowsza książka „Uzdrawiające rany” stanowi medytacyjny komentarz pasyjny do średniowiecznego poematu opata Arnulfa (zm. 1248) zatytułowanego „Rytmiczna modlitwa do każdego z członków Chrystusa cierpiącego i wiszącego na krzyżu”. Przypomnijmy: publikacja bpa Vardena obejmuje 3 nierówne części: Cierpienie (s. 11-33); Przemiana (s. 36-202) i Rozkwitanie (s. 205-226). Ta środkowa część składa się z 7 rozdziałów: Ad pedes – Do stóp; Ad genua – Do kolan; Ad manus – Do rąk; Ad latus – Do boku; Ad pectus – Do piersi; Ad cor – Do serca i Ad facie – Do twarzy. Poprzedni felieton zakończyliśmy na Chrystusowym „boku” przebitym włócznią żołnierza.

„Pierś” Chrystusa przywołuje scenę z Ostatniej Wieczerzy, kiedy „umiłowany uczeń” tuli się do swego Mistrza jak do ojca (czy matki; por. J 13,23), pytając o imię zdrajcy. Trzeba także pamiętać, że arcykapłan żydowski nosił na piersi pektorał z 12 kamieniami symbolizującymi wszystkie pokolenia Izraela (por. Wj 28,17-21). Koncentracja na piersi ukrzyżowanego Chrystusa oznacza odnowienie przynależności do Kościoła, będącego Izraelem czasów ostatecznych. Stąd końcowa modlitwa bpa Vardena: „Panie Jezu, obym spoczywał na Twojej piersi z dziecięcą prostotą, ale też z wielką uważnością: nigdy nie pozwól, abym Cię zdradził!” (s. 151).

„Serce” oznacza istotę Boga. Skoro Bóg jest Miłością, to znaczy, że wyraża się najwymowniej poprzez serce. Choćby „cuda eucharystyczne” zawsze wykazują w badanej naukowo materii ślady tkanki serca. „Panie Jezu, przygotuj moje serce wszelkimi sposobami, aby było podobne do Twojego. Pozwól mi podążać za Tobą z dobrym sercem, skruszonym, a zarazem radosnym, kosztując Twojej wolności. Moje serce, Panie, jest do Twojej dyspozycji. Poszerz je, aby stało się dla Ciebie gościnnym domem” (s. 178).

Wreszcie, adoracja „twarzy”. Jezus objawia oblicze Boga poprzez ludzkie rysy. Jego skrwawiona twarz, z sińcami i bolesną koroną, wyraża odkupieńcze Boże miłosierdzie. To „dobra nowina” w skrócie. „Panie Jezu, pragnę być widziany przez Ciebie, ale się boję. Na wiele rzeczy we mnie samym nie śmiem spojrzeć. Ukaż mi swoją twarz. Pozwól mi w niej odczytać, co znaczy miłość. Chcę poznać Twoją chwałę i Twoją boleść. Niech moja twarz stanie się pełna życia dzięki Twej łaskawości” (s. 202).

Nietrudno zauważyć, że chrześcijanin adorujący poszczególne części ciała ukrzyżowanego Jezusa podnosi się z leżenia u Jego stóp do pozycji najpierw klęczącej, a potem pochylonej, by w końcu wyprostować się i podnieść wzrok. To duchowe powstawanie z martwych. Leczenie swoich ran. Rozkwitanie życia. „Nasze rany, kiedy zdrowieją, stopniowo rozkwitają” (s. 33). W sztuce dawnej często krzyż Chrystusa był bujnym akantem – rośliną rozpościerającą majestatycznie swe gałęzie pełne żywotności. Poemat Arnulfa – podsumowuje bp Varden – „ma na celu umieszczenie w naszych sercach medytacji nad leczniczymi ranami Jezusa. Spokojne prowadzenie tej medytacji stanowi naukę syntetyzowania rozmaitych doświadczeń. Stanowi tkanie na nowo naszego życia w pozbawioną szwów całość według doskonałego wzoru, zamiast pozostawić je w postaci pozszywanej mozaiki łat. Chrystus jest naszym pokojem. (…) Wiara nie zabiera nam bólu, ale ukazuje jego zastosowanie; nadaje mu celowość” (s. 218).

I na koniec jeszcze dwie ilustracje wzięte z życia norweskiego biskupa. Jakiś ksiądz mu opowiedział, że po przybyciu na nową parafię, zauważył, iż w kościele nie ma krucyfiksu. Gdy zapytał parafian, co się z nim stało, usłyszał, że to oni wynieśli go z budynku sakralnego, bo spoglądanie na Ukrzyżowanego stało się już zbyt przygnębiające (por. s. 42). To zlaicyzowana korekta chrześcijaństwa.

Bp Varden wspomina również, że przed swoimi ślubami zakonnymi otrzymał w darze fotografię fresku z krypty w opactwie Chevetogne, czyli „mnicha przybitego do krzyża”. Po pewnym czasie zrozumiał, że tu nie chodziło o sugestię męczeństwa, ale o to, by nieustannie widzieć świat oczami ukrzyżowanego Chrystusa (por. s. 220-221). Medytacja pasyjna ma przemieniać także nasze umysły.

Z Bogiem!